Yeni bir ülkeye göç etmek, beraberinde yeni umutlar kadar bilinmeyen birçok süreci de getirir. Dil öğrenmek, farklı bir kültüre uyum sağlamak, sağlık, eğitim ve hukuk sistemini anlamaya çalışmak çoğu zaman kolay değildir. Özellikle hukuki bir sorunla karşılaşıldığında, hangi adımların atılması gerektiğini bilmek daha da önemli hâle gelir.
Hollanda’da yaşayan birçok kişi, hukuk sistemi ve arabuluculuk süreci hakkında yeterli bilgiye sahip olmayabiliyor. Bu nedenle ben de Arabulucu Ayşenur Uysal ile “Hollanda’da Arabulucuya Ne Zaman İhtiyaç Duyulur?” başlığı altında, özellikle boşanma, ebeveyn planı ve anlaşmazlıkların çözümünde arabuluculuğun rolü üzerine bir söyleşi gerçekleştirdim.
Hollanda’da hukuk sistemine başvurmamız gereken durumlarda, hem ana dilimizi ve kültürümüzü anlayan hem de buranın dilini ve hukuk sistemini çok iyi bilen birinin olması büyük bir şans.
Kendinizden Biraz Bahseder Misiniz?
Ben Ayşenur Uysal. 1968 İzmir doğumluyum. 8 yaşında Hollanda’ya geldim. Amsterdam Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden mezun oldum. Hollanda Arabuluculuk Federasyonu’na bağlı eğitim almış resmi bir arabulucuyum. Kendi ofisimde çalışmanın yanı sıra mahkemeler için de arabuluculuk yapıyorum. Hollandaca, Türkçe ve İngilizce dillerinde hizmet veriyorum.
İnsanların konuşarak her türlü problemi çözebildiğine inandığım için işimi severek yapıyorum.
Arabuluculuk Kelimesini Duyduğumuzda Elbette Aklımızda Bir Fikir Beliriyor. Peki Hukuk Sistemi İçerisinde Arabuluculuk Nedir?
Arabuluculuk, hukuk sisteminde yeri olan alternatif bir çözüm arama yoludur. Uzmanlık eğitimi almış, tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin, yani arabulucunun katılımıyla çözüm arama sürecidir.
Arabuluculuk; iş uyuşmazlıkları, ticari uyuşmazlıklar, aile uyuşmazlıkları ve kamusal uyuşmazlıklar gibi farklı alanlarda başvurulabilen bir yöntemdir.
Hollanda’da arabuluculuk sisteminin en çok tercih edildiği alan ise boşanma konusudur.
Kimdir Bu Arabulucular?
Hollanda’da resmi arabulucular, Hollanda Arabuluculuk Federasyonu’na bağlıdır. Bu federasyonun kısa adı MFN’dir. Federasyona kayıtlı olmak ve kayıtlı kalmak için federasyonun kalite kriterlerine uymak gerekir.
Bu kalite kriterlerinden biri, arabuluculuk eğitimi almış olmak ve bu eğitimi güncel tutmaktır.
Arabulucular saat ücretiyle çalışır. Eğer Hollanda Arabuluculuk Federasyonu’na bağlı resmi bir arabulucu ile çalışıyorsanız, gelir düzeyi düşük kişiler için arabuluculuk ücretinin bir kısmı devlet tarafından karşılanabilir. Ayrıca birçok sigorta firması, hukuki yardım sigortanız varsa, resmi MfN arabulucusunun masraflarını karşılayabilmektedir.
Neden Arabuluculuk Yöntemine Başvurmalıyız?
Arabuluculuk her şeyden önce, mahkeme koridorlarında uzun süren yasal bir mücadele vermek yerine, daha hızlı ve etkili bir çözüm yoludur.
Avukat masraflarına göre daha ekonomiktir. En önemlisi de gelecek planlarınıza hâkimin değil, sizin karar verebilmenize olanak sağlar.
Arabuluculuk Sistemi ile Avukatlık Sistemi Arasındaki Farklar Nelerdir?
Arabulucu, kişileri uzlaştırarak çözüm yolu bulduğu için iki tarafla birlikte görüşür. Avukat ise genellikle tek tarafla görüşür.
Hollanda hukuk sisteminde boşanma durumunda, reşit olmayan çocuklarınız varsa ebeveyn planı kanunen zorunludur.
Ebeveyn Planı Nedir?
Ebeveyn planı; ebeveynlerin boşandıktan sonra bakım ve yetiştirme görevlerini nasıl paylaşacaklarını, çocuklarıyla ilgili önemli konularda birbirlerine nasıl bilgi verip danışacaklarını ve bakım masraflarını, yani çocuk nafakasını, nasıl ödeyeceklerini kapsar.
Bu konularda ebeveynler ortak bir karar alır ve bu karar imzalanır.
Hollanda Hukuk Sistemi
Anne ve babanın arabulucuda hazırladığı ebeveyn planı ile boşanma süreci daha kolay bir şekilde tamamlanabilir.
Hazırlanacak ikinci belge ise boşanma anlaşmasıdır. Bu anlaşma, eşlerin mal varlığı üzerine yapılan paylaşımı içerir. Örneğin ev, araba, birikmiş para ve borçların nasıl paylaşılacağı bu belgede yer alır. Ayrıca “Eş nafakası ödenecek mi?” gibi sorulara da cevap verilir.
Eşler arasında paylaşılacak her şey belgelenir. Ortak karar verildikten sonra anlaşma imzalanır.
Ebeveyn planı ve boşanma anlaşması, tek dilekçe olarak mahkemeye sunulur. Arabuluculuk sisteminin avukatlık sisteminden farkı burada ortaya çıkar. Avukatlık sisteminde dava açılır. Dava açıldığı zaman tarafların mahkemeye gitmesi gerekir.
Arabuluculuk sisteminde ise tarafların mahkemeye gitmesi gerekmez.
Mahkemeye sunulan dilekçe, boşanma sürecinin tamamlanmasını sağlar.
Eşler arasında tartışma çıkmadan, planlarınızı arabuluculuk yöntemiyle hâkime sunabilirsiniz. Hâkim bu planları kontrol ettikten sonra boşanma kararını verir ve imzalar. Bu kararlar mahkeme kararı olarak dosyaya işlenir.
Böylece tartışma olmadan, hâkimin taraflar adına karar vermesi yerine, çiftlerin ortak kararlarıyla çözüm yoluna gidilmiş olur.
Bu sistem oldukça hızlı ilerler. Boşanma süreci yıllar sürmez; birkaç ay içinde, anlaşmalı şekilde boşanma gerçekleşebilir.
